Nitekim markaların aynı veya benzer harflerle başlaması ya da sona ermesi, yahut benzer harf dizilimleri içermesi, markaların genel görünümü ve telaffuzu itibarıyla iltibas tehlikesini artıran başlıca unsurlar arasında kabul edilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu benzerliklerin karıştırılma ihtimali üzerindeki etkisi, ortak veya farklı hecelerin ayırt edicilik gücü, markanın bütününe hâkim olup olmadığı ve tüketici nezdinde bıraktığı izlenime göre değişkenlik gösterebilmektedir.

Nitekim Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2025/627, K. 2025/5241, T. 10.09.2025 sayılı ilamı ile onanan kararında;

“…Karşılaştırılan markalar arasında emtia benzerliğinin bulunduğu, ibareler yönünden ise vurguyu üzerinde toplayan ilk hece ile son harflerdeki ortaklıktan kaynaklanan bir benzerlik olduğu, başvurunun geneline hâkim olan tertip tarzının yeterli ayırt ediciliği sağlamadığı, bu haliyle dava konusu başvuruyu gören ortalama tüketicinin, davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu derhal ve ilk bakışta algılayabilmesinin mümkün olmadığı, markalar arasındaki benzerlik düzeyi dikkate alındığında, tüketicilerin dikkat ve bilinç seviyesinin dahi iltibas ihtimalini ortadan kaldırmaya yeterli olmadığı…”

şeklinde gerekçelendirme yapılmıştır.

Anılan karar doğrultusunda, özellikle ilk hece ve son harflerdeki benzerliğin, markaların genel izlenimi üzerinde belirleyici olduğu, tertip ve yazım tarzındaki tali farklılıkların ise iltibas ihtimalini bertaraf etmeye yeterli görülmediği; ortalama tüketicinin markaları yan yana karşılaştırma imkânı bulunmadığı da gözetildiğinde, karıştırılma ihtimalinin varlığının kabul edilmesi gerektiği açıkça ortaya konulmaktadır.

Zayıf bir işaretin marka olarak tescil edilmiş olması durumunda dahi, bu işaret, başka ibarelerin eklenmesi suretiyle üçüncü kişilerce kullanılabilir. Ayrıca, böyle bir işareti tercih eden marka sahibi, sonraki benzer kullanımlara katlanmak durumunda kalacaktır.

SMK m. 5/2 hükmü, ayırt edici olmayan işaretlerin, başvuru sahibinin kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazandığını ispat etmesi hâlinde tescil edilebileceğini düzenlemektedir. Bu kapsamda başvuru sahibinin, işaretin malların veya hizmetlerin tür, kalite, vasıf gibi çağrıştırdığı anlamlardan uzaklaştığını ve yalnızca kendisiyle özdeşleştiğini açık ve somut delillerle ortaya koyması gerekir. Kullanım sonucu kazanılmış ayırt edicilik ise, uzun süreli, yoğun ve yaygın bir kullanımın varlığı ile somut olayın özelliklerine bağlı olarak ispat edilebilir.

"Süzme" ibaresi, süt ve süt ürünleri sınıfındaki mallar açısından ürünün cins ve niteliğini belirttiği için SMK m. 5/1-c kapsamında değerlendirilmekte olup, bu haliyle tek başına marka olarak tescil edilmesi mümkün değildir.

"SÜZME" ibaresinin özellikle süt ve süt ürünlerinin üretimine ve nihai kullanıma yönelik içerik ve yöntemi gösterdiğinin, Mahkemece görüşüne başvurulan gıda mühendisi bilirkişi tarafından sunulan ayrık raporda açıklandığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin emsal kararlarının da aynı yönde olduğu, dolayısıyla "Süzme" ibarenin "süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)" malları yönünden herkesin kullanımına açık bulunduğu, anılan mallarda ayırt ediciliği olmayan bu ibarenin, başka bazı sözcük ve şekillerle birlikte tescil edilebileceği, bu durumda somut uyuşmazlıkta da anılan ürünler yönünden taraf markaları arasında 556 Sayılı KHK'nın 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında ortalama alıcıları iltibasa düşürecek düzeyde bir benzerliğin bulunmadığı,

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2023/3314 K. 2024/5791 T. 10.7.2024

Karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde, bütüncül bir yaklaşım benimsenmeli; markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde, her iki markaya konu işaretin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmalıdır. Bu çerçevede, markaların görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenim, genel bir değerlendirme yapılmasına olanak tanımaktadır.

Sonuç olarak, aynı veya benzer mal ve hizmetleri kapsadığı ve aynı veya benzer nitelikte olduğu tespit edilen markalar arasındaki karıştırma ihtimali, markaların tescil kapsamındaki mal ve/veya hizmetlerin hedeflediği tüketici kitlesi tarafından nasıl algılandığı ile belirlenecektir. Dikkat, bilgi ve bilinç düzeyi yüksek tüketicilere hitap eden markalar arasında karıştırma ihtimalinin daha az olacağı kabul edilmektedir.

İlaç markalarında karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde, ilaçların reçeteli veya reçetesiz satılmasının söz konusu olduğu gözetildiğinde reçeteli satılan ilaçlarda doktor ve eczacıların dikkate alınması gerekirken; reçetesiz satılan ilaçlarda ise bunların kullanıcılarının dikkate alınması gerekmektedir. Ancak ilaçların doğrudan insan sağlığı ile bağlantılı olduğu düşünüldüğünde reçetesiz ilaçların alıcı kitlesinin dikkat düzeyinin sıradan bir ürünü alırken gösterdikleri dikkat düzeyinden çok daha fazla olduğu unutulmamalıdır.

İlaç markalarında karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde, ilaçların reçeteli veya reçetesiz olarak satılması durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Reçeteli ilaçlarda doktorlar ve eczacılar dikkate alınırken; reçetesiz ilaçlarda kullanıcıların algısı önemli bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, ilaçların doğrudan insan sağlığıyla bağlantılı olduğu düşünüldüğünde, reçetesiz ilaç alıcılarının dikkat düzeyinin, sıradan bir ürünü satın alırken gösterdikleri dikkat seviyesinden çok daha fazla olduğu unutulmamalıdır.

Başvuru kapsamındaki 05. sınıftaki malların davacının itiraza mesnet markaları ile aynı/aynı tür/benzer oldukları, çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış “Proxywomen inositol” ibaresinden oluşurken, itiraza dayanak markanın standart karekterle yazılı "Prowomen" ibaresinden oluştuğu, markaların hem içerikleri itibariyle hem de isim olarak birbiri ile karıştırılacak ölçüde benzedikleri, "Pro" öneki ve "Proxy" önekinin sırasıyla "–in yanında" ve "vekil" anlamına geldikleri, her ikisinin de hamilelik oluşumuna katkıda bulunan, vitamin desteği sağlayan gıda takviyeleri oldukları, bu iki gıda takviyesinin dağıtım kanallarının aynı olup, birbirinin alternatifi durumunda oldukları, ürünleri ilk aşamada ayırt edecek olan tavsiye eden doktorun olacağı, ancak doktorun, tavsiye etmesinin ürünü kullanan ortalama tüketicinin ayırt edecek seçiciliğe sahip olmasını sağlamayacağı, zira söz konusu markaları taşıyan ürünler resmi reçete ile satılan ürünler olmayıp doktor tavsiyesi ile ortalama tüketici tarafından satın alınan ürünler oldukları, doktorların firma tarafından hazırlanmış reçete benzeri tanıtıcı broşür ile ürünü tüketiciye tavsiye edebildikleri, dolayısı ile resmi reçete zorunluluğu olmayan söz konusu gıda takviyelerini ortalama tüketicinin doktor tavsiyesi olmadan da satın almasının mümkün olduğu, karşılaştırma konusu markaların gerek sesçil gerek anlamsal gerekse görsel olarak benzer oldukları, tüm mallar yönünden iltibas tehlikesinin oluştuğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2023/2919 K. 2024/5700 T. 9.7.2024

Markaların kapsadığı mal ve hizmetlerin “aynı veya benzer” olup olmadığının değerlendirmesinde hammadde-mamul ilişkisi, pazarlama koşulları ve amaçları, satış sonrası servis ve onarım süreçlerinde ortaya çıkan müşteri çevresindeki ayniyet, piyasanın anlayışı, benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, birbirleri yerine ikame edilebilme ve rekabet olanaklarının olup olmadığı, dağıtım kanalları, kullanım yöntem ve amaçları ile hedeflenen halk kesimleri gibi hususların dikkate alınması gerekmektedir.

Aynı veya benzer mal ve hizmet sınıflarını kapsadığı belirlenen markalar arasındaki karıştırma ihtimali, ilgili mal ve hizmet sınıflarının hitap ettiği ortalama tüketicilerin genel özelliklerine göre değerlendirilecektir.

Bu değerlendirme yapılırken ilgili mal ve hizmetlerin ortalama tüketicilerinin malı veya hizmeti satın alma sürecinde ayırdığı zaman, sosyal durumu ve düzeyi, bilgi ve dikkat seviyesi, ürün ve hizmetlerin fiyatı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Gıda ürünlerinin hızlı tüketime konu olması, birbirinin yerine ikame edilmeleri daha fazla söz konusu olan ürünler olması ve görece düşük fiyatlı mallar/hizmetler olması da dikkate alındığında, dava konusu markanın, davacının CRAX ibareli seri markalarının yeni bir versiyonu olarak algılanmasının ve davacının aşamalarda dayanak yaptığı markaları ile ilişkilendirilmesinin mümkün bulunduğu,

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2022/7520 K. 2024/3722 T. 9.5.2024

Bu hüküm doğrultusunda ret kararı verilebilmesi için markaların tescil kapsamlarının aynı olması ve markalar arasında ortalama tüketici ve yararlanıcılar nezdinde hiçbir araştırma ve herhangi bir inceleme yapılmasını gerektirmeyecek şekilde, ilk bakışta aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunması gerekmektedir.

İşaretler arasındaki işitsel, görsel ve anlamsal farklılıklar markaları ayırt edilemeyecek derecede benzerlikten uzaklaştıracaktır.

SMK md. 5/1-ç kapsamında yapılan değerlendirmenin, SMK md. 6/1 hükmünde düzenlenen karıştırma ihtimali değerlendirmesinden farklı olarak daha dar ve katı bir değerlendirme olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; 6769 Sayılı Kanun'un5. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin uygulanabilmesi için markalar arasındaki benzerliğin iltibasa yol açacağının ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olmasının gerektiği, oysa gerek markalardaki şekil unsurlarının gerekse markalarda yer alan "Hotels & Resorts" ve "Coffe Bistro" ibarelerinin markaları mezkûr madde anlamında aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer olmaktan çıkardığı,

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2023/3689 K. 2024/5924 T. 3.9.2024

Dolayısıyla, bir mal veya hizmeti doğrudan tanımlayan işaretlerin ayırt ediciliği bulunmadığından marka olarak tescil edilebilmeleri mümkün değildir. Bununla birlikte kullanılacağı mal veya hizmeti çağrıştıran işaretler marka olarak tescil edilebilirler. Ne var ki bu şekilde oluşturulacak bir markanın ayırt edicilik niteliği zayıf olacağından, bu markayı seçen kişi, markasının benzerlerinin başkası tarafından kullanılmasına katlanmak zorunda kalacaktır.

Önceki markanın ayırt edici niteliğinin düşük olduğu durumlarda, küçük farklılıklarla dâhi markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin ortadan kaldırılması mümkündür. Neticede markaların örtüşmeyen bileşenlerinin benzerlikleri/farklılıkları ve ayırt edicilikleri ele alınarak sonuca gidilmelidir.

“İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 2017/23115 Sayılı marka başvuru kapsamında reddine karar verilen 30. sınıfın tamamı ve 43. sınıftaki “Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri” bakımından, davalının ret gerekçesi markaları ile ortak emtiayı içerdikleri, ancak markaların bütünsel açıdan karşılaştırmasında özellikle görsel ve fonetik açıdan, ortalama tüketici algısında, birbirlerinden yeterince farklılaştıkları, markaları meydana getiren sözcük unsurlarının kavramsal nitelikleri itibariyle son derece zayıf ibareler oldukları, davalının kullanım neticesinde ayırt edicilik kazandığını ortaya koyamadığı, bu nedenle tüketicilerin taraf markaları arasında 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrası anlamında bir ilişki kurmayacağı gerekçesi ile davanın kabulüne”

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2024/3603 K. 2024/5814 T. 11.7.2024

Bu bağlamda, yabancı dildeki kelimelerin, ayırt edici niteliğe sahip olmaları şartıyla, Türkiye'de marka olarak tescil edilmesi mümkündür.

Kullanılacağı mal ve hizmetler kapsamında tanımlayıcı anlam taşıyan yabancı kelimenin ayırt edici niteliği, kelimenin Türkiye'deki bilinirliğine ve uluslararası kullanım oranına göre değişkenlik gösterecektir. Ülkemizde yaygın olarak bilinmeyen ve anlam yüklenmeyen yabancı kelimeler, tasviri nitelikte olsalar bile marka olarak tescil edilebilirken, özellikle İngilizce gibi yaygın olarak bilinen dillerdeki tasviri kelimelerin tescili somut olaya göre mümkün olmayacaktır. Bu tür kelimeler tescil edilse bile, ayırt ediciliklerinin düşük olması nedeniyle marka sahipleri, markalarına benzer kullanımlara katlanmak zorunda kalacaklardır.

“Taraf markalarında "GREEN" ibaresi ortak olarak yer alsa da İngilizce olan "GREEN" ibaresinin Türkçe'de "yeşil " anlamına geldiği bu hali ile ayırt ediciliğinin zayıf olduğu, dava konusu başvuruya Türkçe'de "yatılı, pansiyoner" anlamlarına gelen "BOARDER" ibaresi ile uyuşmazlık konusu mallar bakımından yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı ve dava konusu başvuru ile davacının 2002/08866 Sayılı markası arasında 556 Sayılı KHK'nın 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas tehlikesi bulunmadığı, nitekim Mahkemece alınan ilk bilirkişi raporunda da aynı tespitlere yer verildiği gibi Dairemizin 21.12.2015 tarih ve 2015/6190 E., 2015/13755 K. sayılı, 11.09.2019 2018/350 E., 2019/5292 K. sayılı ilamlarında da davacının "GREEN" ibareli markasıyla, "GREENS+şekil " ve “GREEN WORLD+şekil " ibareli markalar arasında benzerlik bulunmadığının kabul edildiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına”

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2023/3309 K. 2024/5740 T. 10.7.2024

Bu tür durumlarda, önceki markanın esas unsurlarının belirlenmesi, önceki marka ile yeni başvuru arasında var olan farklı unsurların veya ortak unsurlara yapılan ilavelerin ayırt edici olup olmadığı ve başvuruyu yeterince farklılaştırıp farklılaştırmadığı üzerinde durulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde örtüşmeyen unsurların markaların genel izlenimi üzerindeki etkisine odaklanılacaktır.

Örtüşmeyen unsurların yabancı kelimelerden oluşması durumunda, kelimelerin ayırt edicilik gücü, anlamlarının ilgili mal ve hizmetler açısından halk nezdindeki bilinirliğine göre belirlenecektir. Halk nezdinde yaygın şekilde bilinen, tasviri nitelikteki yabancı kelimelerin başvuruyu yeterince farklılaştırması mümkün olmayacağından, karıştırma ihtimali değerlendirmesi bu unsurlar göz ardı edilerek yapılacaktır.

“Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, “Green Hills suites+şekil” ibareli marka başvurusu ile davacının itirazına mesnet "Hill" esas unsurlu 2017 36514 Sayılı ve “hill” ibareli, 2003 25129 Sayılı “HILL” ibareli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede 6769 Sayılı Sinai Mülkiyet Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrası anlamında bir benzerlik olduğu, zira taraf markalarında ortak olarak yer alan "HILLS" kelimesinin İngilizce bir kelime olup, Türkçe'de tepe anlamına geldiği, başvuruda farklı olarak yer verilen "GREEN" ibaresinin de, yeşil anlamına gelmesi nedeniyle "HILLS" kelimesini niteleyen bir kelime olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf taleplerinin esastan reddine”

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2023/3332 K. 2024/5794 T. 10.7.2024